ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ VAP ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΗΧΑΝΙΚΟ ΑΕΡΙΣΜΟ ΣΤΗ ΜΕΘ

Εισαγωγή: Η πνευμονία που σχετίζεται με τον μηχανικό αερισμό (Ventilator-Associated Pneumonia, VAP) αποτελεί μια από τις συχνότερες και σοβαρότερες ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις στις ΜΕΘ, επηρεάζοντας σημαντικά τη θνησιμότητα, τη διάρκεια νοσηλείας και το κόστος φροντίδας. Ο ρόλος των νοσηλευτών είναι καθοριστικός, καθώς εφαρμόζουν πρακτικές που επηρεάζουν άμεσα την εμφάνισή της. Στην Ελλάδα, η επίπτωση της VAP κυμαίνεται μεταξύ 20–50% των διασωληνωμένων ασθενών.

Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η ανάδειξη των σημαντικότερων νοσηλευτικών στρατηγικών και παρεμβάσεων που συμβάλλουν στη μείωση της VAP.

Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση (2015–2025) στις βάσεις δεδομένων PubMed και CINAHL, με χρήση των όρων ventilator-associated pneumonia, nursing interventions, prevention, bundle, intensive care unit.

Αποτελέσματα: Η ανύψωση της κεφαλής της κλίνης 30–45° μειώνει τον κίνδυνο VAP κατά 49%. Ο τακτικός έλεγχος της πίεσης cuff, η υγιεινή χεριών και η πρώιμη αποδέσμευση από τον αναπνευστήρα είναι επίσης χρήσιμες πρακτικές. Η στοματική υγιεινή με χλωρεξιδίνη μειώνει τον βακτηριακό αποικισμό κατά 39–41%, ενώ ο συνδυασμός με βούρτσισμα δοντιών προσφέρει επιπλέον 33% μείωση. Αντίθετα, τα δεδομένα για τα κλειστά συστήματα αναρρόφησης παραμένουν αντικρουόμενα. 

Συμπεράσματα: Η εφαρμογή συνδυασμένων παρεμβάσεων από το νοσηλευτικό προσωπικό είναι καθοριστική για την πρόληψη της VAP, με τη στοματική υγιεινή να αποτελεί την πλέον τεκμηριωμένη πρακτική. Η συνεχής εκπαίδευση και η τυποποίηση των νοσηλευτικών πρωτοκόλλων ενισχύουν περαιτέρω την ποιότητα φροντίδας στις ΜΕΘ.

Βιβλιογραφία:

1. Parisi, M. et al. (2016). Use of Ventilator Bundle and Staff Education to Decrease Ventilator-Associated Pneumonia in Intensive Care Patients. Crit Care Nurse, 36(5), e1–e7.
    
2. Papanikolopoulou, A. et al. (2022). Ventilator-Associated Pneumonia and Infection Control Interventions in an ICU: Six-Year Time-Series Analysis. Antibiotics, 11(8), 1128.
    
3. Tsiakalos, A. et al. (2025). Device-associated infections in adult ICUs: A prospective surveillance study in Greece.