ΝΤΜ λεμφαδενίτιδα σε ασθενή με ΗΙV λοίμωξη: Διαγνωστικές και θεραπευτικές παγίδες

Εισαγωγή:
Η τραχηλική λεμφαδενίτιδα αποτελεί συχνή εκδήλωση εξωπνευμονικής φυματίωσης. Ωστόσο, σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς, και ιδίως σε άτομα με HIV λοίμωξη, τα μη φυματικά ή άτυπαμυκοβακτηρίδια (NTMs) μπορούν να ευθύνονται για παρόμοια κλινική εικόνα, γεγονός που καθιστά αναγκαία την πλήρη μικροβιολογική διερεύνηση.

Σκοπός:
Η παρουσίαση περίπτωσης λεμφαδενίτιδας από Mycobacterium avium σε HIV(+) ασθενή, με έμφαση στη διαγνωστική αξία της ιστοκαλλιέργειας και την προσαρμογή της θεραπείας.

Υλικό-Μέθοδος:
Ασθενής άνδρας 60 ετών, Ελληνικής καταγωγής, με HIV λοίμωξη υπό αντιρετροική αγωγή από έτους, νοσηλεύτηκε λόγω δεξιάς τραχηλικής λεμφαδενοπάθειας από διμήνου. Διενεργήθηκαν αξονική τομογραφία τραχήλου και PET-CΤ, που ανέδειξε υπερμεταβολικούς τραχηλικούς λεμφαδένες με SUVmax:5, χωρίς ενδείξεις υπερμεταβολικών εστιών σε θώρακα, κοιλιά και μυοσκελετικό. Τόσο η κυτταρολογική όσο και η ιστολογική εξέταση από βιοψία του λεμφαδένα ανέδειξαν κοκκιωματώδη φλεγμονή με αρνητικό μοριακό έλεγχο και άμεση μικροσκοπική εξέταση Ζ-Ν για ΜΤΒ.  Εν αναμονή της ιστοκαλλιέργειας, λόγω υψηλής κλινικής υποψίας για λοίμωξη από ΝΤΜ χωρίς ωστόσο να έχει αποκλειστεί η φυματίωση, ο ασθενής ξεκίνησε εμπειρικά HRE και αζιθρομυκίνη. Τελικά από την ιστοκαλλιέργεια απομονώθηκε M. avium  οπότε και διακόπηκε η ισονιαζίδη. Η αμικασίνη δεν χορηγήθηκε λόγω προϋπάρχουσας βαρηκοΐας.

Αποτελέσματα:
Ο ασθενής παρουσίασε σημαντική κλινικοαπεικονιστική ανταπόκριση.

Συμπεράσματα:
Η φυματιώδης λεμφαδενίτιδα αποτελεί την πιο συχνή εξωπνευμονική εντόπιση της νόσου, σε ποσοστό έως και 77%. Ωστόσο, άτυπα μυκοβακτηρίδια, όπως το M. avium, αποτελούν συχνή αιτία σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς, κυρίως σε HIV(+). Η ιστοπαθολογική εικόνα κοκκιωματώδους φλεγμονής δεν επαρκεί και η αποστολή υλικού για ιστοκαλλιέργεια είναι απαραίτητη, για τον ακριβή καθορισμό της αιτιολογίας. Η έγκαιρη και πλήρης μικροβιολογική τεκμηρίωση διασφαλίζει την σωστή θεραπευτική προσέγγιση.