Κοκκίωμα από άτυπα μυκοβακτηρίδια σε έδαφος μετεγχειρητικών αλλοιώσεων λοβεκτομής μιμούμενο κακοήθεια.

Εισαγωγή  Η επίπτωση των λοιμώξεων από άτυπα μυκοβακτηρίδια (ΝΤΜ) έχει αυξηθεί τα τελευταία έτη. Ο σχηματισμός κοκκιώματος από ΝΤΜ σε έδαφος μετεγχειρητικών αλλοιώσεων αποτελεί σπάνια εκδήλωση.

Παρουσίαση Ασθενής, 74 ετών, υποβλήθηκε το 2020 σε προστατεκτομή. Στον προεγχειρητικό έλεγχο αναδείχτηκε ευμεγέθης εξεργασία με ανώμαλα όρια στον δεξιό άνω λοβό, υπερμεταβολική στο PET-CT, χωρίς άλλη εστία παθολογικής πρόσληψης. Υπεβλήθη σε VATS δεξιά άνω λοβεκτομή (03/2020) και η ιστολογική εξέταση ανέδειξε (τελικώς, μετά από διεξοδική παθολογοανατομική ανάλυση) μελάνωμα. Ο ετήσιος απεικονιστικός μετεγχειρητικός έλεγχος ήταν αρνητικός έως και τον 05/2025, οπότε και στη CT θώρακα αναδείχτηκε ιστός μαλακών μορίων στο έδαφος των μετεγχειρητικών αλλοιώσεων της λοβεκτομής, με SUVmax=5, χωρίς άλλη παθολογική εστία. Επί υποψίας υποτροπής του μελανώματος διενεργήθηκε διαθωρακική βιοψία της βλάβης, με ανάδειξη μη νεκρωτικών κοκκιωμάτων. Με δεδομένη την  ιδιαιτερότητα της αρχικής διάγνωσης αποφασίστηκε η διενέργεια VATS εκτομής του μέσου λοβού και η ιστολογική ανέδειξε ομοίως μη νεκρωτικά κοκκιώματα. Στον περαιτέρω διαγνωστικός έλεγχο: θετικό PCR για Mycobacterium avium complex. Εξαιτίας της ομαλής μετεγχειρητικής πορείας και της απουσίας άλλων ευρημάτων πνευμονικής συμμετοχής ο ασθενής δεν έλαβε ειδική αντιμικροβιακή αγωγή.

Συζήτηση

Τα άτυπα μυκοβακτηρίδια είναι υπεύθυνα για ένα ευρύ φάσμα κλινικών εκδηλώσεων, ενώ έχει περιγραφεί και επιμόλυνση χειρουργικών και προσθετικών υλικών. Η ανάπτυξη ιστού με παθολογικά (απεικονιστικά ή/και μεταβολικά) χαρακτηριστικά στο έδαφος μετεγχειρητικών αλλοιώσεων (λοβεκτομής) απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση με στόχο τον αποκλεισμό καταρχήν της υποτροπής της αρχικής νόσου. Έχουν περιγραφεί περιπτώσεις που ο παθολογικός ιστός ήταν κοκκίωμα οφειλόμενο σε άτυπα μυκοβακτηρίδια και έχει γίνει προσπάθεια καθορισμού παραμέτρων που μπορούν να βοηθήσουν στη διαφορική διάγνωση (είδος επέμβασης, χρόνος εμφάνισης από το χειρουργείο, χαρακτηριστικά της βλάβης).

Συμπέρασμα. Στη διαφορική διάγνωση παθολογικού ιστού σε έδαφος μετεγχειρητικών αλλοιώσεων πνευμονικής εκτομής περιλαμβάνεται ο σχηματισμός κοκκιώματος και μάλιστα από άτυπα μυκοβακτηρίδια. Σχεδόν πάντα γίνεται λήψη βιοπτικού υλικού, που εκτός από παθολογοανατομική εξέταση θα πρέπει να υποβάλεται και σε μικροβιολογικό έλεγχο.