Ανίχνευση λιποαραβινομαννάνης (LAM) σε δείγματα ούρων ως βιοδείκτη διάγνωσης φυματίωσης και παρακολούθησης ανταπόκρισης σε θεραπεία: προκαταρκτικά αποτελέσματα.

Εισαγωγή

Η LAM είναι ένα γλυκολιπίδιο του κυτταρικού τοιχώματος του Mycobacterium tuberculosis. Έχει μελετηθεί ως βιοδείκτης για τη διάγνωση της φυματίωσης, κυρίως σε δειγμάτων ούρων οροθετικών πληθυσμών. Η γρήγορη και μη επεμβατική ανίχνευση της LAM μπορεί να υποστηρίξει την έγκαιρη διάγνωση και παρακολούθηση ανταπόκρισης στη θεραπεία στο γενικό πληθυσμό.

Σκοπός

Η παρούσα μελέτη είχε στόχο να μετρήσει τη LAM σε ούρα χρησιμοποιώντας ένα γρήγορο τεστ και να αξιολογήσει την χρησιμότητα της στην διάγνωση και την παρακολούθηση ενεργού φυματίωσης.

Υλικό & Μέθοδος

Ασθενείς με τεκμηριωμένη φυματίωση που νοσηλεύονται ή παρακολουθούνται στην Πνευμονολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας από τον Δεκέμβριο 2024 εντάσσονται στην μελέτη. Κριτήρια αποκλεισμού αποτελούν η μη συμμόρφωση στο πρωτόκολλο παρακολούθησης και η άρνηση συμμετοχής. Δείγματα ούρων συλλέγονται κατά την έναρξη της αντιφυματικής αγωγής και στις 2,4,8,12,16,20,24 εβδομάδες. Η συγκέντρωση της LAM μετρήθηκε χρησιμοποιώντας το τεστ PATHFAST TB LAM Ag. Ως θετικές ορίζονται τιμές LAM ≥10pg/ml.

Αποτελέσματα

Στους 9 ασθενείς που εισήχθησαν στην μελέτη παρατηρήθηκε θετικοποίηση της LAM κατά μέσο όρο μεταξύ 4ης και 12ης εβδομάδας με την παρακολούθηση να συνεχίζεται. Η πορεία του βιοδείκτη παρουσίασε σταδιακή αύξηση μέχρι τη θετικοποίηση, ακολουθούμενη από σταδιακή μείωση. Ένας ασθενής που έλαβε αντιφυματική αγωγή με θεραπευτικό κριτήριο, είχε θετική LAM από την έναρξη της θεραπείας. Τέλος παρατηρήθηκε θετικοποίηση σε 2 ασθενείς που πληρούσαν τα κριτήρια θεραπείας για άτυπο μυκοβακτηρίδιο.

Συμπεράσματα

Η μέτρηση της LAM φαίνεται να αποτελεί αξιόλογο συμπληρωματικό στοιχείο στη διάγνωση και παρακολούθηση της θεραπείας σε ασθενείς με ενεργό φυματίωση. Παρατηρήθηκε θετικοποίηση της LAM σε 9 ασθενείς με επιβεβαιωμένη φυματίωση. Απαιτείται κάποιο χρονικό διάστημα από την έναρξη της αγωγής μέχρι τη θετικοποίηση της LAM. Η μέθοδος δείχνει υποσχόμενα αποτελέσματα για τη διάγνωση φυματίωσης σε ασθενείς που έλαβαν αγωγή με θεραπευτικό κριτήριο καθώς και σε περιπτώσεις νόσησης από άτυπο μυκοβακτηρίδιο, χωρίς όμως να τις διακρίνει από την κλασική λοίμωξη από M. tuberculosis.