Διερεύνηση του πραγματικού επιπολασμού της Αποφρακτικής Άπνοιας Ύπνου (ΑΑΥ) στην Ελλάδα με Μπεϋζιανή προσέγγιση.

Εισαγωγή

Η Αποφρακτική Άπνοια Ύπνου (ΑΑΥ) αποτελεί μια χρόνια αναπνευστική διαταραχή που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής και συνδέεται με αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα. Στην Ελλάδα, οι υπάρχουσες εκτιμήσεις του επιπολασμού βασίζονται κυρίως σε ερωτηματολόγια, τα οποία ενδέχεται να υποεκτιμούν την πραγματική επιβάρυνση.

Σκοπός

Σκοπός της εργασίας ήταν η εκτίμηση του πραγματικού επιπολασμού του ΑΑΥ στον γενικό πληθυσμό της Ελλάδας με Μπεϋζιανή προσέγγιση, συνδυάζοντας δεδομένα από επιδημιολογικές μελέτες και πληροφορίες για την ευαισθησία και την ειδικότητα των ερωτηματολογίων.

Πληθυσμός μελέτης και μέθοδος

Συμπεριλήφθηκαν δεδομένα από 7 μελέτες που διεξήχθησαν μεταξύ 2016 και 2024 σε όλη την Ελλάδα, με χρήση των ερωτηματολογίων Berlin Questionnaire (BQ) και Epworth Sleepiness Scale (ESS). Συνολικά, συμμετείχαν 3.099 άτομα. Η εκτίμηση του πραγματικού επιπολασμού πραγματοποιήθηκε με Bayesian Latent Class Model, ενσωματώνοντας διαθέσιμες πληροφορίες για την ευαισθησία και την ειδικότητα των ερωτηματολογίων. Η ανάλυση υλοποιήθηκε μέσω του λογισμικού Stan και RStudio.

Αποτελέσματα

Ο φαινομενικός επιπολασμός βάσει των ερωτηματολογίων ανήλθε σε 5.97%, ενώ ο πραγματικός επιπολασμός εκτιμήθηκε στο 10.48% (95% Διάστημα Αξιοπιστίας: 6.97–15.45). Σημαντικές γεωγραφικές διαφοροποιήσεις παρατηρήθηκαν, με τις Περιφέρειες Ηπείρου, Δυτικής Ελλάδας και Στερεάς Ελλάδας να παρουσιάζουν τους υψηλότερους επιπολασμούς. Η εκ των υστέρων εκτίμηση έδειξε ευαισθησία 38% και ειδικότητα 96% για τον συνδυασμό των ατόμων που βρέθηκαν σε κίνδυνο στα δύο ερωτηματολόγια (BQ & ESS).

Συμπεράσματα

Η ΑΑΥ υποεκτιμάται στον ελληνικό πληθυσμό, όταν βασιζόμαστε μόνο σε ερωτηματολόγια. Η χρήση Μπεϋζιανής προσέγγισης προσέφερε πιο αξιόπιστες εκτιμήσεις και ανέδειξε τις περιφέρειες υψηλού κινδύνου. Τα ευρήματα υποστηρίζουν την ανάγκη για ενίσχυση των προληπτικών δράσεων, στοχευμένων παρεμβάσεων και ευρύτερης εφαρμογής αξιόπιστων διαγνωστικών μεθόδων.