ΤΟΞΙΚΗ ΗΠΑΤΟΠΑΘΕΙΑ ΜΕ ΧΟΛΕΡΥΘΡΙΝΟΣΤΑΣΗ ΑΠΟ ΣΤΕΡΟΕΙΔΗ ΑΝΔΡΟΓΟΝΑ

Εισαγωγή

Η χρήση αναβολικών στεροειδών είναι γνωστό πως προκαλεί ηπατική βλάβη, με τέσσερις διαφορετικούς τρόπους: παροδική αύξηση ηπατικών ενζύμων, οξύ χολοστατικό σύνδρομο, χρόνια αγγειακή βλάβη (peliosis hepatis) και όγκους ήπατος (αδενώματα ή ΗΚΚ). Χαρακτηριστικό κλινικό φαινότυπο αποτελεί η χολόσταση των αναβολικών που συχνά θέτει τη διάγνωση, ακόμη και σε ασθενείς που αρνούνται τη χρήση τους.

Σκοπός-Μέθοδοι

Περιγράφεται στην παρούσα εργασία, κλινική περίπτωση ασθενούς με εμμένουσα και σοβαρή υπερχολερυθριναιμία, χωρίς σοβαρή ηπατοκυτταρική ή χολοστατική βλάβη, μετά από χρήση αναβολικών στεροειδών.

Αποτελέσματα

Ασθενής 54 ετών προσήλθε λόγω ικτερικής χροιάς δέρματος και επιπεφυκότων, με συνοδό κνησμό, από 10 ημέρου. Από τον αρχικό εργαστηριακό έλεγχο AST 73, ALT 127, γGT 137, ALP 112, ΤΒil 13,2, DBil 9 και από υπέρηχο άνω κοιλίας χωρίς παθολογικά ευρήματα. Εστάλη ιολογικός έλεγχος, ανοσολογικός για νοσήματα του ήπατος, ανοσοσφαιρίνες, σερουλοπλασμίνη, α1- αντιθρυψίνη, PCR HEV, αρνητικά, INR 0.9, APTT 36. Από τον υπόλοιπο έλεγχο TSH 0.8, HbA1c 9.4%, TGs 690, TChol 373, HDL 16.9, LDL 266. Χωρίς ευρήματα από τον γενόμενο απεικονιστικό έλεγχο (YT και ΜΤ άνω κοιλίας).

Ο ασθενής κατά την νοσηλεία του παραδέχτηκε τελικά σταθερή χρήση αναβολικών στεροειδών από του στόματος, από 3 μήνου (τεστοστερόνη 250-500mg/εβδομάδα, στανοζολόλη 10mg/εβδομάδα σε συνδυασμό με εξεμεστάνη 25mg x1), με διακοπή από 20 ημέρου προ της εισαγωγής λόγω του κνησμού και αδιαθεσίας. Η εργαστηριακή και κλινική εικόνα θεωρήθηκε συμβατή με τοξικότητα από τα στεροειδή, οπότε και τέθηκε σε συστηματική αγωγή με ουρσοδεοξυχολικό και χολεστυραμίνη (σταδιακά ως τη μέγιστη δοσολογία της), καθώς και σε παρεντερική χορήγηση ινσουλίνης glargine. Οι τιμές της χολερυθρίνης αυξήθηκαν με μέγιστες τιμές TBil 32 και DBil 22,2 περίπου έναν μήνα από την διακοπή των σκευασμάτων, και έκτοτε άρχισε η σταδιακή μείωση, με τιμές TBil 3,7 και DBil 2.9 δύο μήνες μετά την έξοδό του από το νοσοκομείο και συνολικά 3 μήνες από την διακοπή χρήσης των σκευασμάτων. Ο κνησμός παρέμεινε επί μακρόν έως τη σημαντική μείωση των τιμών, και αντιμετωπίστηκε μερικώς με τη χορηγούμενη αγωγή. Σταδιακά επίσης βελτιώθηκαν και οι μεταβολικοί δείκτες, με μείωση των τιμών σακχάρου αίματος και μείωση αντίστοιχα της χορηγούμενης δόσης ινσουλίνης.

Συμπεράσματα

Αναδεικνύεται, στο παρόν περιστατικό, η αμιγής σχεδόν αύξηση της χολερυθρίνης, χωρίς βλάβη στα χοληφόρα, με ήπια συνοδό αύξηση των λοιπών ηπατικών και χολοστατικών ενζύμων, που είναι χαρακτηριστική της τοξικότητας από στεροειδή ανδρογόνα, καθώς και η μακρόχρονη περίοδος αποκατάστασης των τιμών αυτών. Σημαντική κρίνεται η επιμονή στη λήψη του ιστορικού, με συγκεκριμένα ερωτήματα, καθώς συχνά οι ασθενείς αρνούνται τη χρήση των αναβολικών.