Καταγραφή εμπειρίας από Ιατρείο Μεταμοσχεύσεων Ήπατος σε μη μεταμοσχευτικό κέντρο

Εισαγωγή

Η μεταμόσχευση ήπατος αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής και την πλέον αποτελεσματική θεραπεία για ασθενείς με τελικού σταδίου χρόνια ηπατική νόσο ή οξεία ηπατική ανεπάρκεια.

Σκοπός

Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να μελετήσει τις ενδείξεις μεταμόσχευσης ήπατος σε 2 χρονικές περιόδους από το 1993 έως το 2015 και από το 2016 έως τον Ιανουάριο του 2026, καθώς και επιμέρους χαρακτηριστικά των ασθενών.

Μέθοδοι-Αποτελέσματα

Έχουν καταγραφεί συνολικά 60 ασθενείς απο το 1993 εως και το 2026. Από το 1993 έως και το 2015 μεταμοσχεύθηκαν συνολικά 31 ασθενείς εκ των οποίων οι οκτώ (26%) μεταμοσχεύθηκαν στην Ελλάδα και το υπόλοιπο 74% των ασθενών σε διάφορα κέντρα του εξωτερικού. Από τους ασθενείς αυτούς οι 12(39%) ήταν γυναίκες και 19(61%) άντρες, έχουν αποβιώσει 11(35%) στο διαστημα παρακολούθησης, χωρίς να καταγράφεται κανένας περιεγχειρητικός θάνατος. Τα αίτια της μεταμόσχευσης η μη αντιρροπούμενη κίρρωση με αιτιολογία τις ιογενείς ηπατίτιδες 13% (4 HBV), 6% την αλκοολική κίρρωση (n=2 ALD), 3% MASLD (n=1), 6% (n=2) από ιογενή ηπατίτιδα (HBV+HCV) και ΗΚΚ, 3% (n=1) PSC, 6% (n=2) PBC, ενώ ένας σημαντικός αριθμός (39%) των ασθενών μεταμοσχεύθηκαν λόγω γενετικών/μεταβολικών νοσημάτων (n= 1 Wilson, n=11 οικογενή αμυλοειδική πολυνευροπάθεια). Οι λοιπές ενδείξεις σχετίζονταν με νοσήματα χοληφόρων (ατρησία χοληφόρων, νόσος Caroli, IgG 4 σχετιζόμενη χολοστατική κίρρωση). Tέλος 3% (n=1) είχε ως ένδειξη την υποξεία ηπατική ανεπάρκεια αγνώστου αιτιολογίας.

Κατά την περίοδο 2016-2026 μεταμοσχεύθηκαν συνολικά 29 ασθενείς εκ των οποίων μόνο 3 ασθενείς (10%) χρειάστηκε να μεταμοσχευθούν σε κέντρα του εξωτερικού, ενώ οι υπόλοιποι 24 (90%) μεταμοσχεύθηκαν στα δυο πλέον ελληνικά κέντρα. Το 55%(n=16) ήταν άντρες και το 45% (n=11) γυναίκες, εκ των οποίων το 35% (n=10) των ασθενών απεβίωσαν εκ των οποίων το 20%(n=6) περιεγχειρητικά, οι λοιποί από μακροχρόνιες επιπλοκές (καρδιαγγειακά, Ca πνεύμονος).

Όσον αφορά τις ενδείξεις της μεταμόσχευσης, στο 48%(n=14) των ασθενών η μη αντιρροπούμενη κίρρωση ήπατος αιτιολογίας αλκοολικής σε 24%(n=7), 7% αλκοολικής και αυτοάνοσης (n=2), 7% αλκοολικής και ιογενούς (n=2, ALD-HCV), 3,5% αλκολικής-MASLD (n=1), 3,5% αυτοάνοσης και ιογενούς (n=1 AIH/HCV) και 7% νόσο Wilson (n=2). Επίσης, μεταμοσχεύθηκαν 3,5% των ασθενών λόγω αλκοολικής ηπατοπάθειας και ΗΚΚ (n=1 ALD-HCC), 3.5% MASLD και ΗΚΚ (n=1), μία για 3,5% Ινοπεταλιώδες ΗΚΚ και μια για ηπατικές μεταστάσεις ορθοκολικού καρκίνου με ευνοϊκό ογκολογικό προφίλ. Τέλος, μεταμοσχεύθηκαν δυο ασθενείς με PBC, ένας με PSC, και μια με πολυκυστική νόσο και μια για μη αντιρροπούμενη κίρρωση Wilson’s. Στην συνολική ομάδα, 4 ασθενείς έλαβαν ήπαρ από ζώντα δότη (1 στην Ελλάδα) ενώ υπήρχαν 2 ασθενείς που έλαβαν μειωμένου όγκου ήπαρ (split, μεταμόσχευση σε βρεφική ηλικία – ατρησία χοληφόρων).

Συμπέρασμα:

Στις 2 χρονικές περιόδους παρατηρείται αύξηση του ποσοστού των ασθενών που μεταμοσχεύθηκαν λόγω αλκοολικής ηπατοπάθειας και μείωση των ασθενών με μεταβολικά/γενετικά νοσήματα. Διαπιστώνεται η αύξηση των ασθενών που μεταμοσχεύονται πλέον στη χώρα μας, συχνά με πολλαπλής αιτιολογίας ηπατοπάθεια. Οι περιεγχειρητικοί θάνατοι που κατεγράφησαν τη δεύτερη περίοδο σχετίζονταν με πολύ ψηλά MELD, γεγονός που βελτιώθηκε με τη θέσπιση από τον ΕΟΜ ανώτερου score αποδοχής το 35.