ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΗΠΑΤΟΣ: ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Εισαγωγή: Η ορθοτοπική μεταμόσχευση ήπατος (OLTx) αποτελεί τη μοναδική θεραπευτική επιλογή για ασθενείς με ηπατική νόσο τελικού σταδίου, εξασφαλίζοντας εξαιρετικά ποσοστά επιβίωσης. Ωστόσο, η εκτιμώμενη επίπτωση των επιπλοκών από τα χοληφόρα μετά τη μεταμόσχευση ανέρχεται σε ποσοστό 5-32% και παραμένουν σημαντική αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας σε αυτή την ομάδα ασθενών. Οι πιο συχνές επιπλοκές περιλαμβάνουν τις στενώσεις χοληφόρων (αναστομωτικές και μη-αναστομωτικές) και τις διαφυγές χολής, ενώ εκδηλώνονται κυρίως κατά το πρώτο έτος μετά τη μεταμόσχευση. Η ενδοσκοπική παλίνδρομη χολαγγειοπαγκρεατογραφία (ERCP) με τοποθέτηση ενδοπροθέσεων χοληφόρων συστήνεται σαν αρχική μέθοδος εκλογής για την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων επιπλοκών.

Σκοπός: Να ανασκοπηθούν τα δεδομένα αποτελεσματικότητας και ασφάλειας της ενδοσκοπικής αντιμετώπισης των μεταμοσχευμένων ασθενών του κέντρου μας με επιπλοκές χοληφόρων.

Μέθοδος: Από την ηλεκτρονική βάση δεδομένων του ενδοσκοπικού εργαστηρίου διενεργήθηκε αναδρομική αναζήτηση των ενήλικων ασθενών με ιστορικό OLTx που υποβλήθηκαν σε θεραπευτική ERCP για επιπλοκές χοληφόρων από τον Δεκέμβριο 2024 έως τον Ιανουάριο 2026. Καταγράφηκαν τα δημογραφικά στοιχεία των ασθενών, οι ενδείξεις της εξέτασης και δεδομένα αποτελεσματικότητας και ασφάλειας της παρέμβασης. Η θεραπευτική παρέμβαση για την αντιμετώπιση των στενώσεων χοληφόρων περιλάμβανε ενδοσκοπική διαστολή με μπαλόνι και τοποθέτηση αυξανόμενου αριθμού πλαστικών ενδοπροθέσεων. Οι επαναληπτικές συνεδρίες ERCP για αντικατάσταση των ενδοπροθέσεων διενεργούνταν ανά 3-4 μήνες μέχρι την επίτευξη λύσης της στένωσης. Στην περίπτωση των διαφυγών χολής τοποθετούνταν μόνο ενδοσκοπική ενδοπρόθεση χοληφόρων. Για τη στατιστική ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό IBM SPSS Statistics version 29.

Αποτελέσματα: Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 20 μεταμοσχευμένοι ασθενείς (75% άνδρες, μέση ηλικία 56.5±10.8 έτη), οι οποίοι υποβλήθηκαν σε θεραπευτική ERCP για επιπλοκές χοληφόρων. Αναστομωτική στένωση του χοληδόχου πόρου εμφάνισαν 16 (80%) ασθενείς και διαφυγή χολής μετά τη μεταμόσχευση παρατηρήθηκε σε 4 (20%) ασθενείς. Ο διάμεσος χρόνος από τη μεταμόσχευση μέχρι τη διάγνωση της επιπλοκής ήταν 2.7 (IQR 0.8-8.3) μήνες για τις στενώσεις και 0.4 (IQR 0.3-0.8) μήνες για τις διαφυγές χοληφόρων, αντίστοιχα. Διενεργήθηκε διαστολή της στένωσης με τοποθέτηση πολλαπλών ενδοπροθέσεων, με διάμεσο αριθμό 3 (IQR 0-4.75) ευθέων πλαστικών ενδοπροθέσεων διαμέτρου 10 French για την πλήρη λύση της αναστομωτικής στένωσης. Η διάμεση διάρκεια της θεραπείας ήταν 12.9 (IQR 5.05-50.6) μήνες, με διάμεσο αριθμό παρεμβάσεων 3 (IQR 1-5) ERCP ανά ασθενή. Στις συνολικά 36 ERCP που διενεργήθηκαν σε μεταμοσχευμένους ασθενείς, παρατηρήθηκε ήπια αιμορραγία σχετιζόμενη με σφιγκτηροτομή (16%), οξεία χολαγγειΐτιδα (11%) και διάτρηση (2%). Οι επιπλοκές μετά από ERCP αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά, ενώ δεν σημειώθηκε θάνατος σχετιζόμενος με την παρέμβαση.

Συμπεράσματα: Η ενδοσκοπική αντιμετώπιση επιπλοκών από τα χοληφόρα μετά από μεταμόσχευση ήπατος είναι αποτελεσματική και ασφαλής.